Nieuwe woon- en onderwijsgebouw (naast de Paardenkathedraal) uit de periode na 1874.
Foto: Eric Westzaan
Naast woonplezier biedt Wittevrouwen ook een markant decor, geworteld in de historie. Tijd voor een meer aandachtige blik via een ommetje door de wijk. De beschreven wandeling duurt ongeveer drie kwartier en is drie kilometer lang (zie kader), maar kan ook op de bank met multimedia volbracht worden. Lees verder Dwalen door de wijk
Jan-Peter Bast bespeelt veel instrumenten; piano, hammondorgel, eigenlijk alles waar toetsen aan zitten. Hij werkte nauw samen met Thé Lau, en was jarenlang toetsenist bij diens band The Scene.
Door Sietske Gerritsen
Eigenlijk woont hij parttime in Wittevrouwen. De ene helft van de week brengt hij met zijn gezin door in Zeist, de andere helft zijn ze in Wittevrouwen, waar zijn kinderen naar school gaan. ”Mijn huis in Zeist is mooi, maar hier zijn de mensen leuker”, zegt Jan-Peter Bast. “Het dorpse trekt mij aan. De kleine huisjes binden: we delen handige oplossingen, straatfeestjes, de groenteman, Koot.”
Na het vwo twijfelde hij: medicijnen studeren of in de muziek? Het werd het laatste, hammondorgel en piano aan het conservatorium. “Ik ben geschoold in de lichte muziek, maar ben nu overal te vinden: van pop tot barok tot kleinkunst. Zelfs in de kerk begeleid ik weleens een mis. Daarnaast doceer ik drie dagen per week aan het conservatorium.”
Al vanaf zijn veertiende treedt hij op. “Ik ben een paar keer Nederlands kampioen orgelspelen geweest en heb in Europese finales gespeeld.” Op het conservatorium is zijn liefde voor het spelen in bands aangewakkerd, in het begin op feestjes en partijen, maar in 1999 kwam de omslag: “Ik werd gevraagd voor de band City to City en we kregen een enorme hit met het nummer ‘The Road Ahead’. Er volgden anderhalf jaar met grote successen, veel optredens, gillende meisjes, een lijfwacht en veel media-aandacht.
“In datzelfde jaar vroeg Thé Lau mij om mee te spelen in zijn theatershows en later ook in zijn band The Scene. Tot aan zijn overlijden eerder dit jaar heb ik altijd bij hem gespeeld. Ik mis hem heel erg. Hij was van een apart soort qua inspiratie. Aan hem heb ik mijn baan aan het conservatorium te danken. En via hem heb ik mijn vriendin Sophie leren kennen: ik zat achter de vleugel en zij speelde viool.”
Maar het leven en ook het werk gaan door. Jan-Peter gaat toeren met Top 2000 Live, met Vincent Bijlo en Legendary Albums. “Iedere keer komt er weer iets nieuws op mijn pad.”
Koffie 75, het nieuwe koffietentje aan Poortstraat 75, hàd de Vijfhoek kunnen heten, want het staat op het kruispunt van wel vijf straten. Buurtbewoners die ‘nog even vakantie’ willen voelen kunnen hun krant en croissant op het terras wel vergeten. Voortdurend komt iemand langs die uitgebreid groet, aanschuift of wat regelt.
Door Annet van den Akker
Eigenaar Dennis Smits en zijn broer Jeffrey zitten al jaren in vastgoed en de financiële wereld. “We hadden dit plekje al langer op het oog en wilden daar wat mee, iets leuks voor onszelf en de buurt. We boden de bewoonster andere woonruimte, maakten er een koffiecafé van en gingen begin juni open. Het liep meteen als een trein, ook in de vakantie.” De zaak is ieder dag open tot vijf uur, er komt jong en oud, met natuurlijk een ferme vertegenwoordiging van ouders van de school ertegenover. Smits doet de zaak samen met twee vrolijke meisjes en dito jongen uit de buurt, bewust gekozen voor ‘eigen’. Omdat de klanten graag buiten zitten, is hij bezig met het regelen van windschermen, een waterdicht zonnescherm en heaters voor winterse gezelligheid buiten.
Broodje Wittevrouwen
Binnen hangt een fikse foto van het pand uit 1969, toen kruidenier Fraza erin zat. Daarna kwam levensmiddelenbedrijf Van Vossen, gevolgd door Het Hoekje (tweedehands goederen), een bloemenwinkel, cafetaria en vervolgens werd het bewoond. “Bij de inrichting kregen we hulp van onze vrouwen. Alle stoelen zijn anders, bij elkaar verzameld, opgekocht of zelf gemaakt. Van oude houten havenplaten die we eindeloos hebben geschuurd maakten we de bar. De uitstraling moest in ieder geval laagdrempelig zijn.” De muren zijn taupekleurig en er ligt een warm vloerkleed op de grijze betonvloer. Overal staan bloemetjes, en Volkskrant, AD, Linda en koffietafelboeken over Utrecht liggen klaar. Er klinkt muziek van Paul Simon, Iron & Wine en Dotan. Voor het ontbijt is er havermout met vers fruit en de thee varieert van coco paradise tot wicked rooibos. Een high tea behoort tot de mogelijkheden, maar ook een broodje Wittevrouwen: gerookte kipfilet met avocado en truffelmayonaise. Dat heeft niets met de wijk te maken, het is gewoon het lekkerste broodje.
Busbaanbocht naar de Kruisstraat hakt de Biltstraat in tweeën. Foto: Eric Westzaan
Als het aan het comité Biltstraat 3.0 ligt, herrijst de straat in oude glorie en dus als mooie bomenlaan met verbindende klinkerbestrating. Trekker en verzekeringsadviseur Niels Vermolen en architect en meedenker Erik Meulenbelt barsten van enthousiasme.
Door Annet van den Akker
Niels Vermolen licht het plan toe: “Ik ben met mijn zaak al lang verbonden aan de Biltstraat en de ondernemersvereniging. We vinden dat de straat geen geheel is en geen uitstraling heeft. Het winkeldeel begint zich goed te ontwikkelen, maar het gedeelte van de Berenkuil tot het winkelgedeelte is mager. Dat komt ook door de busbaan. We organiseerden als comité Biltstraat 3.0 bijeenkomsten en bij de laatste op 30 juni waren er bewoners, ondernemers en vertegenwoordigers van de wijkraad, de fietsersbond en van de Werkgroep behoud Historische Waarden Biltstraat. We waren het er vrij snel over eens dat we meer eenheid en eigenheid willen in de héle Biltstraat, van de Berenkuil tot de Wittevrouwenbrug. Fantastisch.”
Busbaan hakt straat in twee
Erik Meulenbelt schetst de ideeën: “De Biltstraat was vroeger een statige laan met entreefunctie, daar kun je op teruggrijpen. De historische lijnen en het mooi ontworpen straatmeubilair zoals het hekwerk van buitenplaats Het Hoogeland kunnen goed gebruikt worden.” Vermolen vult aan: “De busbaan is natuurlijk heel prominent. We hebben niet de ambitie om die te laten verdwijnen, maar kijken wat kan via vormgeving. Nu hakt die busbaanbocht naar de Kruisstraat de Biltstraat in tweeën. ‘Kies voor de auto als gast’, is ons devies. Eenrichtingsverkeer voor de auto in het winkelgedeelte helpt daar ook bij. Klinkerbestrating voor de Biltstraat over de gehele lengte leidt tot een langzamer tempo. Het comité wil meer groen, bredere stoepen en parkeerplaatsen op de stoep.”
Het comité gaat een enquête uitzetten om de huidige voorstellen te toetsen bij de wijkbewoners en nieuwe ideeën vanuit de wijk te genereren. De volgende stap is om tafel zitten met de gemeente – wijkbureau, stadsarchitect – en stakeholders en kijken wat men van de plannen vindt en wat in de planning past. Budget voor de realisatie is ook belangrijk. Daarna volgt de aftrap van het herstel van de aloude glorie voor de Biltstraat.
In Zeeland zag hij voor het eerst het fenomeen minibieb. Dat wilde Willibrord de Graaf ook. “Een kast buiten waardoor mensen die elkaar niet kennen boeken kunnen uitwisselen.” Tegelijkertijd kwam in de Goedestraat Kristine Steenbergh op hetzelfde idee.
Door Hanneke Prins
“Ik ben een enorme lezer en wilde ergens naartoe met de boeken die ik niet meer in keek”, zegt Willibrord de Graaf. En dus plaatste hij in de Poortstraat, tegenover Roberto, een minibieb. Het huis van de oud-universitair hoofddocent Algemene Sociale Wetenschappen aan de Universiteit Utrecht staat inderdaad vol met boeken. “Ik vroeg me af welke boeken ik mooi vond, maar nooit meer las. Die mochten weg. Maar poëzie, of schrijvers waar ik echt dol op ben, zoals Coetzee en Saramago, die gaan niet in omloop.”
Circulatie
Het idee is dat mensen een boek lenen en terugbrengen, of er een uitnemen en daarvoor een in de plaats terug zetten. Maar echte regels zijn er niet. Er wordt niet gemodereerd. Ook niet bij het ‘Kastje vol verhalen’ ter hoogte van Goedestraat 76, eveneens geplaatst in het voorjaar van 2015. Even zoeken, het is verborgen in het struweel. “Ik wil ook nog een plankje maken voor kinderboeken en vind het dus veiliger als het kastje aan de stoepkant staat,” zegt Kristine Steenbergh. Bij deze universitair docent Engelse Letterkunde aan de Vrije Universiteit Amsterdam vulde het kastje zich in eerste instantie met Engelse literatuur. “Ik liep al langer met het idee iets te doen met boeken die ik niet meer lees.” Kristine gebruikte het hout van de opgeruimde zandbak om een kast te timmeren. “De minibieb staat naast een plantenbak die dienst doet als minimoestuin waaruit geoogst mag worden.”
Divers
Aanvankelijk gevuld met vooral literatuur, bevatten beide kasten inmiddels ook non-fictie als kookboeken, studieboeken en naslagwerken over opvoeding. “Ik censureer niet”, zegt Willibrord de Graaf, “hooguit maak ik de kast schoon en verwijder soms iets waardoor de kast niet meer goed sluit. Het is ontzettend leuk om zoiets te faciliteren. En te zien dat het werkt en niet wordt gesloopt. Als je vertrouwen geeft, krijg je dat ook terug, zo blijkt.”
Zie ook: www.minibieb.nl
