Door Sieke Kruyt en Sietske Gerritsen

Wie denkt dat er vroeger minder bezorgend verkeer op straat was vergist zich. Er waren nauwelijks pakketbezorgers, maar melkboeren, groenteboeren en bakkers kwamen dagelijks aan de deur om de bestellingen af te leveren. Wie zijn de mensen die vandaag de dag op pad zijn om onze spullen, kranten of post te bezorgen? We spraken met drie van hen.

Mohammed “zeg maar Mo” wil wel tijd maken voor een interview, maar vanzelfsprekend kan dat alleen ná werktijd. Dan vertelt hij sinds drie jaar de vaste bezorger van PostNL in Wittevrouwen te zijn. Hiervóór bezorgde hij in andere wijken, ook jaren als zzp’er, dus hij kan het werk op vele vlakken vergelijken. “Als zzp’er was het niet te doen, ik werkte mezelf over de kop: steeds meer uren, voor steeds minder geld. Daar kon ik m’n gezin niet van onderhouden.” Wittevrouwen-bewoners kent hij als aardig; ze nemen ook zonder probleem pakketjes aan voor de buren. “Ik vind het belangrijk dat mensen geen last van de bezorging hebben. Ik zet mijn bus het liefst ergens en ga dan met mijn steekkarretje rond. Alleen bij grote en zware pakketten moet ik wel vlak voor de deur stoppen. Als er dan een auto achter me staat, vertel ik dat ik snel weg zal zijn.” Het verbaast hem dat mensen, als ze weten dat ze niet thuis zullen zijn, geen gebruikmaken van de vele mogelijkheden om de bezorging anders te regelen, bijvoorbeeld bij een pakketpunt. Of in de app aangeven dat het bij buren of ergens rond het huis mag worden achtergelaten. Hij voelt zich bezwaard als hij dat aan buren vraagt. “Maar ja, ik heb de mensen zelf verwend, denk ik, ik zoek altijd net zo lang tot iemand het pakje aanneemt.”

Geen flatgebouwen

Het elektrische wagentje van ‘supermarkt op wielen’ Picnic is smal, bestuurder Kefah zet het moeiteloos zó neer dat er nog een auto langs kan. Hij bezorgt nu drie jaar voor Picnic, ook in Wittevrouwen. Prima wijk, vooral omdat hier geen flatgebouwen zijn waar hij zijn vracht vele trappen op moet sjouwen. Mensen bestellen soms wel honderd kilo boodschappen in één keer. Hij doet het werk graag, het betaalt beter dan het ICT-werk waarvoor hij eigenlijk is opgeleid. Dat had hij niet verwacht, misschien komt het omdat hij de taal na vijf jaar nog niet helemaal onder de knie heeft, vertelt hij in overigens foutloos Nederlands. “Nu eerst sparen voor mijn bruiloft, daarna begin ik als ICT’er voor mezelf.” Hij bouwt mooie websites, veel betere dan AI dat kan.

Kinderwagen

Wie niet met een busje of karretje de wijk hoeft binnen te rijden, is Rijk Spijkerboer, bezorger van onze eigen Wijkkrant Wittevrouwen. Hij stapt gewoon zijn voordeur in hartje Wittevrouwen uit met een … kinderwagen. Daarin de ongeveer duizend wijkkranten, die hij bezorgt in de wijk rond de Poortstraat en de Biltstraat. Rijk bezorgde als jongetje al reclamefolders. In Wittevrouwen startte hij zijn bezorgersloopbaan bij het Stadsblad, een wekelijkse huis-aan-huiskrant. “Die krant werd vaak bezorgd met een stapel reclamefolders, dus ik zocht een karretje om dat allemaal wat makkelijker mee te kunnen nemen”, vertelt hij. “Op de Vrijmarkt vond ik eigenlijk niets, tot ik bij het scheiden van de markt een dame zag met een kinderwagen, die niet verkocht was en die ze weg wilde brengen.” De kinderwagen is ideaal. “Je kunt er veel in meenemen en je hoeft niet steeds te bukken. Het is ook grappig: ik krijg veel commentaar. Bezorgen is veel meer dan alleen maar een krantje in de bus doen, je wordt herkend in de buurt en af en toe red ik weleens een sleutelbos uit een voordeur.” Hij leest de wijkkrant zelf ook graag. “Ik ben ook stadsgids en verzorg regelmatig wandelingen door de wijk. Ik haal soms informatie uit de wijkkrant voor mijn rondleidingen.” Overigens komen er bij hem zelden bezorgers aan de deur, want “er verdwijnen al genoeg leuke winkeltjes, dus daar koop ik zoveel mogelijk, maar voor mijn buren neem ik graag een pakketje aan.”

188.800 pakketjes

Wie overdag in Wittevrouwen op straat loopt, ziet een gestage stroom bestelbussen in uiteenlopende formaten, vrachtwagens in herkenbare kleuren, bakfietsen en opvallend vormgegeven elektrisch laadwagentjes door de straten gaan, allemaal met hun vracht op weg naar een van de bijna 3200 huishoudens die onze wijk telt. Met pakketjes, boodschappen, maaltijden, kranten of post. De samenstelling van deze stroom en de grootte van hun vracht verandert met de tijd.

Waar het aantal poststukken en krantenabonnementen daalt, en papieren kranten worden ingeruild voor hun digitale versie, neemt het aantal pakjes dat de gemiddelde Nederlander bestelt sterkt toe. In 2024 bijna twee keer zoveel als in 2019. Het aantal mensen dat hun boodschappen door de grootgrutter laat bezorgen of een warme maaltijd aan huis ontvangt bleef de laatste jaren min of meer gelijk.

Met gemiddeld 59 pakketjes voor iedere voordeur gaat dat in Wittevrouwen al gauw om zo’n 188.800 pakketjes per jaar. Brievenbuspakketjes niet meegerekend. Post NL en DHL zijn de grootste pakketbezorgers, daarnaast zijn er een heleboel kleine ondernemingen, die vaak ook weer gebruikmaken van zzp’ers. Ook heeft een groeiend aantal webshops en supermarkten hun eigen bezorgers.

Er zijn veel factoren die van invloed zijn op het toegenomen online winkelen, factoren die elkaar ook over en weer beïnvloeden: het verdwijnen van buurtwinkeltjes en bekende warenhuizen, volle agenda’s, artikelen die alleen online te bestellen zijn, om er maar een paar te noemen.

Bronnen: Gemeente Utrecht: Wittevrouwen in cijfers en grafieken, Wittevrouwen Wijkkrant 14-01-20 en 10-11-20, ACM Post- en Pakketmonitor, de Thuiswinkel Markt Monitor.

Rijk bezorgt de wijkkrant