Veel mensen hebben ongetwijfeld wel eens het bord ‘Kweepeer 100 jaar Verboden te klimmen’ gezien bij de oude boom in het parkje bij het Veeartsenijpad. Inmiddels zou er moeten staan: ‘Kweepeer 111 jaar’, want de boom is in 1915 geplant.

Technisch gezien is hij dan meestal nog wat ouder, omdat hij eerst op een kwekerij heeft gestaan, aldus Miriam Rook, boomtechnisch adviseur van afdeling Bos en bomen van de gemeente Utrecht. In 1821 werd het voormalig landgoed Gildestein door de veeartsenijschool gekocht en werd de tuin rondom het voormalige landhuis ingericht als hortus botanicus. Daar is deze kweepeerboom, officieel Cydonia oblonga, onderdeel van geweest. “Deze oude boom heeft de geschiedenis van de stad meegemaakt en heeft veel functies van het terrein voorbij zien komen”, zegt Miriam. “Hij is heel bijzonder in zijn soort, fruitbomen worden meestal niet zo oud.”

De boom is echt een monument, vindt ook Ronald van Elk, voormalig voorman van afdeling Openbare ruimte Noordoost, die ruim 25 jaar voor de boom heeft gezorgd. De boom is sterk en nog steeds gezond. “Destijds is hij wel gestut omdat oude bomen te zwaar worden en om kunnen vallen, maar we hebben hem nooit hoeven snoeien of bemesten”, aldus Ronald. “De boom staat op goede grond en heeft genoeg licht en ruimte voor de wortels.” Het is nog steeds een gezonde boom die in het najaar vruchten heeft. “We vinden altijd weinig vruchten onder de boom, er zijn altijd wel liefhebbers (restaurants of bewoners) die ze plukken.”

Zo’n liefhebber is Jonathan Mees. Elk jaar plukt hij kweeperen uit de boom en maakt er gelei van. “Ik ben dol op de smaak”, zegt hij, “de zoete, stevige kweepeerpasta balanceert perfect met de nootachtige, zoute en pittige smaak van belegen manchego kaas. Dat is een klassieke en zeer populaire Spaanse culinaire combinatie.”

Oorspronkelijk komt de kweepeer uit China, en de vrucht heeft ook een medicinale werking. Je kunt de peren niet rauw eten, maar moet ze eerst koken, net als stoofperen. Jonathan weet: “In de Turkse gemeenschap kennen ze de kweepeer goed en in Turkse winkels verkopen ze ze ook veel.”  Ook in de nieuwe wijk Rijnvliet, die als voedselbos is opgezet, zijn kweeperenbomen gepland, aldus Mirjam.

Al met al een bijzondere boom waar vanuit de gemeente alle aandacht en zorg voor is en waar we als bewoners fijn van kunnen genieten. Alleen helaas dus niet klimmen.

Bronnen:

Universiteitsmuseum https://umu.nl/oude-hortus

Delpher.nl – Een eeuw veeartsenijkundig onderwijs

Poortgebouw en Gildestein | gemeente Utrecht